Co zrobić, aby otrzymać mieszkanie w Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa? Ponieważ Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe współpracują z samorządami, proces składania wniosków o mieszkania zazwyczaj jest prowadzony przez lokalny urząd gminy. Osoby, które spełniają wszystkie wymagane kryteria, składają wniosek, który jest później poddawany ocenie punktowej, zgodnie z zasadami ustalonymi przez daną Spółkę SIM. Wynik punktowy decyduje o kolejności przydziału mieszkań. Dodatkowe punkty można zazwyczaj zdobyć, jeśli:
- Wychowuje się dzieci.
- Ma się podeszły wiek.
- Jest się osobą niepełnosprawną.
Aby otrzymać mieszkanie w SIM, najemca musi również uczestniczyć finansowo w kosztach budowy budynku. Maksymalna kwota partycypacji wynosi 30% kosztów budowy.

Opcja zwana „rozliczeniem partycypacji”
Najemcy mają także opcję zwaną „rozliczeniem partycypacji”, pod warunkiem, że przez pięć lat nie opóźniali się w płaceniu czynszu za mieszkanie, a Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa spłaciła już cały kredyt użyty na budowę budynku. W ramach tego rozliczenia partycypacji, najemcy mogą:
- Płacić obniżony czynsz przez określony czas.
- Płacić obniżony czynsz do końca życia (z tej opcji skorzystają osoby w podeszłym wieku emerytalnym).
Jeśli najemca skorzysta z któregoś z tych wariantów, kwota partycypacji do zwrotu po zakończeniu najmu zostanie odpowiednio pomniejszona. W ramach Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych istnieje także możliwość wynajmu mieszkania z opcją przekształcenia go w własność.
Ta opcja jest dostępna po 15 latach od oddania budynku do użytkowania. Co znaczy, że wykorzystają ją osoby, które:
- Wpłacą wymaganą kwotę partycypacji (co najmniej 20–25% kosztów budowy, chyba że umowa SIM stanowi inaczej).
- Nie były zaległe z płatnościami czynszu ani innymi opłatami przez ostatnie 5 lat, nie przekraczając opóźnienia dłużej niż 3 miesiące.
- Są stroną umowy partycypacyjnej przez co najmniej 5 lat.
Najemcy, którzy spełniają te warunki, mogą złożyć wniosek o wykup mieszkania. Wówczas umowa najmu zamieniają na umowę najmu instytucjonalnego z opcją dojścia do własności. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, najemca otrzymuje możliwość zakupu mieszkania. Kwota wykupu mieszkania w SIM nie może przekroczyć ustalonej przez ustawę granicy i jej wysokość zależy od indywidualnego przypadku.